Co to są incoterms 2020 i dlaczego są ważne?
Incoterms 2020 to zestaw międzynarodowych reguł opracowanych przez Międzynarodową Izbę Handlową (ICC), które określają obowiązki sprzedającego i kupującego w handlu międzynarodowym.
Głównym celem Incoterms jest zminimalizowanie nieporozumień i ryzyka związanego z transportem, ubezpieczeniem i odprawą celną towarów.
Stosowanie Incoterms w kontraktach handlowych umożliwia precyzyjne określenie momentu przejścia ryzyka z towaru, kosztów transportu oraz odpowiedzialności za formalności celne. Dzięki temu obie strony transakcji mogą uniknąć sporów i strat finansowych.
Podział incoterms 2020 na grupy
Incoterms 2020 dzielą się na dwie główne grupy: dla wszystkich rodzajów transportu (EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP) oraz dla transportu morskiego i wodnego śródlądowego (FAS, FOB, CFR, CIF). Każda grupa zawiera specyficzne zasady dotyczące obowiązków stron w procesie dostawy towarów.
Grupa dla wszystkich rodzajów transportu jest bardziej uniwersalna i może być stosowana zarówno w przewozach drogowych, kolejowych, lotniczych, jak i morskich. Natomiast grupa morska koncentruje się na transportach ładunków masowych lub kontenerowych, gdzie kluczowe znaczenie ma punkt załadunku i przejście ryzyka.
Exw – minimalne obowiązki sprzedającego
EXW (Ex Works, „z zakładu”) to klauzula, w której sprzedający ma minimalne obowiązki – udostępnia towar w swoim zakładzie lub magazynie, a całość kosztów i ryzyka transportu ponosi kupujący. Sprzedający nie jest zobowiązany do załadunku ani odprawy celnej eksportowej.
Dla kupującego oznacza to pełną odpowiedzialność za organizację transportu, ubezpieczenia oraz formalności celnych w kraju eksportera i importera. EXW często stosuje się przy transakcjach, gdzie kupujący ma własną sieć logistyczną lub preferuje kontrolę nad całym procesem przewozu.
Fob i cif – najczęściej używane w transporcie morskim
FOB (Free On Board, „wolne na pokładzie”) oznacza, że sprzedający odpowiada za transport towaru do portu załadunku i za jego załadowanie na statek. Ryzyko przechodzi na kupującego w momencie włożenia ładunku na pokład.
CIF (Cost, Insurance and Freight, „koszt, ubezpieczenie i fracht”) obejmuje nie tylko dostawę do portu, ale także obowiązek wykupienia ubezpieczenia transportowego przez sprzedającego. Kupujący otrzymuje towar w porcie docelowym, a ryzyko przenosi się w momencie załadunku na statek, podobnie jak w FOB, lecz z dodatkowym zabezpieczeniem ubezpieczeniowym.
Dap, dpu i ddp – obowiązki sprzedającego w dostawie do miejsca docelowego
DAP (Delivered at Place) oznacza, że sprzedający odpowiada za dostarczenie towaru do określonego miejsca przeznaczenia, ale nie obejmuje odprawy celnej importowej. Ryzyko przechodzi na kupującego w momencie przybycia towaru na miejsce przeznaczenia.
DPU (Delivered at Place Unloaded) rozszerza DAP o obowiązek rozładunku. Sprzedający pokrywa koszty transportu i rozładunku, co jest szczególnie istotne przy dużych i ciężkich ładunkach. DDP (Delivered Duty Paid) to klauzula maksymalnych obowiązków sprzedającego – obejmuje pełną dostawę, ubezpieczenie oraz odprawy celne importowe, a ryzyko przechodzi dopiero po doręczeniu towaru kupującemu.
Obowiązki dokumentacyjne i ubezpieczeniowe
Ważnym elementem Incoterms 2020 są obowiązki związane z dokumentacją przewozową i ubezpieczeniową. Niektóre klauzule, jak CIF czy CIP, wymagają od sprzedającego wykupienia ubezpieczenia transportowego. W innych przypadkach dokumentacja leży po stronie kupującego, co ma wpływ na koszty i ryzyko transakcji.
Dokumenty handlowe, takie jak faktura, list przewozowy czy świadectwo ubezpieczenia, umożliwiają skuteczną realizację dostawy oraz są niezbędne przy odprawie celnej. Znajomość wymagań dokumentacyjnych pomaga uniknąć opóźnień i dodatkowych kosztów w transporcie międzynarodowym.
Podsumowanie znaczenia incoterms 2020
Znajomość Incoterms 2020 jest kluczowa dla każdej firmy działającej w handlu międzynarodowym. Precyzyjne określenie obowiązków stron, ryzyka oraz kosztów transportu minimalizuje możliwość sporów i strat finansowych. Dzięki temu transakcje handlowe stają się bardziej przewidywalne i bezpieczne.
Wybór odpowiedniej klauzuli zależy od rodzaju transportu, potrzeb logistycznych i preferencji stron umowy. Świadome stosowanie Incoterms pozwala na optymalizację kosztów, zwiększenie bezpieczeństwa oraz efektywne planowanie międzynarodowego łańcucha dostaw, co jest fundamentem sukcesu w handlu globalnym.
